आज कन्या अर्थात् आश्विन सङ्क्रान्तिका दिन विश्वकर्मा जयन्तीका अवसरमा देशभरि विश्वकर्मा पूजा मनाइँदै छ। यो पर्वमा भगवान विश्वकर्माको जन्मजयन्ती मनाइन्छ, जसलाई विश्वको प्रथम वास्तुकार र शिल्पकार मानिन्छ। यस वर्ष कन्या संक्रान्तिका दिन परम्परागत रूपमा यो पूजा गरिन्छ।
भगवान विश्वकर्मा ब्रह्माका सातौं पुत्र हुन् र उनले ब्रह्मासँग मिलेर ब्रह्माण्डको रचना गरेका थिए। पौराणिक कथनअनुसार, उनले नै देवताहरूका लागि अस्त्र-शस्त्र निर्माण गरेका थिए। साथै, लंकाको स्वर्णनगरी र द्वारका नगरी जस्ता स्थापनाहरूको निर्माण पनि उनकै कार्य मानिन्छ।
धार्मिक महत्व
हिन्दू धर्ममा विश्वकर्मा पूजाको विशेष महत्व छ। यो दिन शिल्पकार, इन्जिनियर, कारीगर र बढईहरूका आराध्य देवका रूपमा पूजा गरिन्छ। विश्वकर्मा पूजा गर्नाले कार्यकुशलता बढ्छ, कारोबारमा लाभ हुन्छ र माता लक्ष्मीको वास हुने विश्वास छ। यसले निर्माण, वास्तुकला, शिल्पकला र यान्त्रिकी क्षेत्रमा सफलता प्रदान गर्ने धारणा छ।
यो वर्ष पूजामा गौरी र शिव योगको संयोग बन्दैछ, जसले विशेष फलदायी मानिन्छ। पूजाको शुभ मुहूर्त बिहान ६ देखि ८ बजे सम्म उपयुक्त छ।
पूजा विधि र सामग्री
पूजाको लागि औजार, मेसिनरी, कारखाना र सवारी साधनहरू सफा गरी पूजा गरिन्छ। मुख्य सामग्रीहरूमा विश्वकर्माको मूर्ति वा चित्र, फूल, फलफूल, धूप, दीयो, चन्दन, कमलको फूल, दूध, दही, घिउ र प्रसाद सामग्रीहरू समावेश छन्। पूजापछि आरती र मन्त्र जप गरिन्छ।
देशका विभिन्न भागहरूमा कारखाना र कार्यस्थलहरूमा विशेष उत्सव आयोजना भइरहेका छन्। यस अवसरमा नयाँ सवारी खरिद गर्ने र नीम्बू-मरिच टाँग्ने परम्परा पनि छ, जसले बुरी शक्तिबाट रक्षा गर्ने विश्वास गरिन्छ।
यो पर्वले मेहनत र कौशलको सम्मान गर्दै आधुनिक जीवनमा प्रविधिको महत्वलाई पनि उजागर गर्छ।